Ηπατική νόσος σε ενήλικες και παιδιά με έλλειψη άλφα-1 αντιθρυψίνης

Η ανεπάρκεια της άλφα-1 αντιθρυψίνης (AAT) είναι μια γενετική πάθηση που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης πνευμονικών και/ή ηπατικών παθήσεων. Τα άτομα με ανεπάρκεια AAT παρουσιάζουν χαμηλά επίπεδα της πρωτεΐνης άλφα-1 αντιθρυψίνης στο αίμα τους και είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν πνευμονική νόσο σε νεαρότερη ηλικία σε σύγκριση με άτομα που έχουν υψηλότερα επίπεδα AAT. Η πιο συχνή πνευμονική νόσος που ενδέχεται να εμφανίσουν τα άτομα με ανεπάρκεια AAT είναι η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).

Σε νεώτερες μελέτες παρουσιάστηκαν δεδομένα σχετικά με την επίδραση της έλλειψης άλφα-1 αντιθρυψίνης στην εκδήλωση ηπατικής νόσου. Συγκεκριμένα, σε μία πρόσφατη μελέτη συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 13 μελέτες που περιλάμβαναν συνολικά 398 παιδιά με σοβαρή μορφή της ανεπάρκειας άλφα-1 αντιθρυψίνης (PiZZ). Τα αποτελέσματα από τη μελέτη αυτή ήταν εντυπωσιακά, καθώς:

• το 41% των παιδιών παρουσίαζε ίνωση του ήπατος, δηλαδή ουλώδη ιστό που αποτελεί το πρώιμο στάδιο χρόνιας ηπατικής βλάβης
• περίπου το 17% είχε ήδη αναπτύξει κίρρωση, τη σοβαρότερη μορφή ουλοποίησης του ήπατος.
• σχεδόν 11% των παιδιών χρειάστηκε μεταμόσχευση ήπατος.
• αυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων (τρανσαμινάσες) στο αίμα καταγράφηκαν στο 43% των παιδιών, τα οποία φαίνεται να έπεφταν όσο μεγάλωνε η ηλικία του πληθυσμού στόχου

Σε μία δεύτερη μελέτη που αυτή τη φορά αφορά ενήλικες με έλλειψη αλφα-1 αντιθρυψίνης, φάνηκε ιδιαίτερα σημαντική διότι βασίζεται σε ένα από τα μακροβιότερα προγράμματα παρακολούθησης ατόμων με ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης παγκοσμίως.

Μεταξύ 1972 και 1974, περίπου 200.000 νεογνά στη Σουηδία υποβλήθηκαν σε έλεγχο για ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης. Από αυτά, 129 βρέθηκαν να έχουν τη σοβαρή μορφή PiZZ και παρακολουθούνται συστηματικά μέχρι σήμερα. Στην ηλικία των 50 ετών, 95 άτομα με PiZZ συγκρίθηκαν με 124 συνομηλίκους χωρίς ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ελαστογραφία ήπατος (FibroScan), μια μη επεμβατική εξέταση που μετρά τη σκληρότητα του ήπατος και μπορεί να ανιχνεύσει πρώιμη ίνωση.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:

• Τα άτομα με PiZZ είχαν σημαντικά υψηλότερη σκλήρυνση ήπατος σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου (5,9 kPa έναντι 4,5 kPa).
• Οι συνηθισμένοι δείκτες ίνωσης που χρησιμοποιούνται στην κλινική πράξη δεν μπόρεσαν να αναδείξουν αυτή τη διαφορά (Fib-4 score, Non-Alcoholic Fatty Liver Disease Fibrosis Score (NFS) )
• Αυτό υποδηλώνει ότι οι συμβατικές εξετάσεις ενδέχεται να υποεκτιμούν την ηπατική συμμετοχή στην ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης.

Από τα 129 άτομα που παρακολουθήθηκαν από τη γέννηση, 13 είχαν αποβιώσει μέχρι την ηλικία των 50 ετών. Σε 8 από αυτούς, η ηπατική νόσος ή οι επιπλοκές της αποτελούσαν την κύρια ή υποκείμενη αιτία θανάτου. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτό είναι ασυνήθιστο για τον γενικό πληθυσμό αυτής της ηλικίας και υπογραμμίζει τη σημασία της ηπατικής παρακολούθησης στους ασθενείς με σοβαρή ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους ασθενείς;

Οι αναπνευστικές νόσοι, όπως η νόσος που προκαλείται από την έλλειψη άλφα-1 αντιθρυψίνης, μπορεί να έχουν πολλαπλές εμφανίσεις και εκδηλώσεις σε έναν ασθενή, ανεξαρτήτως της εκδήλωσης στον πνεύμονα. Και στις δύο μελέτες, τα ευρήματα ήταν σημαντικά καθώς φάνηκε πως η ηπατική βλάβη μπορεί να ξεκινήσει ήδη από την παιδική ηλικία, ενώ στη δεύτερη μελέτη αποδείχθηκε πως οι επιπτώσεις της ΑΑΤ μπορεί να παραμένουν και να εξελίσσονται σε βάθος χρόνου.

Για τους ασθενείς με σοβαρή ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης, η τακτική παρακολούθηση του ήπατος αποτελεί πλέον εξίσου σημαντικό κομμάτι της φροντίδας με την παρακολούθηση της πνευμονικής λειτουργίας. Και φυσικά η συνεχής παρακολούθηση και ενημέρωση αποτελούν σημαντικό κομμάτι για την εύρεση βέλτιστων λύσεων για τη φροντίδα της πάθησής μας.

Βιβλιογραφία