ΧΑΠ και Κινητικότητα
Ζώντας με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια συνεχής πρόκληση για τους ασθενείς. Η χαμηλή αναπνευστική επάρκεια, οι λοιμώξεις, η μυϊκή αδυναμία, ο βήχας και η δύσπνοια επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και την κινητικότητα.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα με ΧΑΠ:
- Περπατούν λιγότερο και πιο αργά από όσους δεν έχουν την πάθηση.
- Κάνουν λιγότερα βήματα ανά λεπτό.
- Έχουν μικρότερο μήκος βήματος.
- Εμφανίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες όσο η νόσος επιδεινώνεται.
Κατανοώντας αυτές τις αλλαγές στην πάθηση και την κινητικότητα των ασθενών, οι ομάδες υγειονομικής περίθαλψης μπορούν να είναι σε θέση να εντοπίσουν πρώιμα σημάδια μείωσης της κινητικότητας και να προσφέρουν υποστήριξη πριν οι δυσκολίες γίνουν πιο σοβαρές.
Σε μία πρόσφατη μελέτη με 549 άτομα με ΧΑΠ από επτά ευρωπαϊκές κλινικές και 19 άτομα χωρίς ΧΑΠ, οι συμμετέχοντες φόρεσαν αισθητήρα κίνησης στο κάτω μέρος της πλάτης για μία εβδομάδα.
Η συσκευή κατέγραψε το περπάτημά τους σε δραστηριότητες όπως:
- μετακινήσεις στο σπίτι,
- ψώνια,
- περπάτημα σε εξωτερικούς χώρους.
Η μελέτη διαπίστωσε πως τα άτομα με ΧΑΠ περπατούσαν πιο αργά, είχαν λιγότερη σταθερότητα στο βάδισμα και μεγαλύτερες αποκλίσεις ανάλογα με τη σοβαρότητα της πάθησης. Αυτό έχει ως αντίκτυπο την μείωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, όπως επίσης μπορεί να επηρεάσουν την αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία του ασθενούς. Συνολικά, η μελέτη υποδηλώνει ότι η ΧΑΠ επηρεάζει όχι μόνο το πόσο περπατούν οι άνθρωποι, αλλά και την ποιότητα και τη συνέπεια του περπατήματός τους στην καθημερινή ζωή.
Τίθεται, λοιπόν, αναγκαία η ύπαρξη προγράμματος άσκησης και αποκατάστασης το οποίο θα υποστηρίξει πρόσθετα τον ασθενή στη προσπάθεια βελτίωσης της υγείας του.
Συνολικά, μία πιο αργή κίνηση, μειωμένη ταχύτητα και μικρότερα βήματα μπορούν να δυσκολέψουν την εκτέλεση καθημερινών εργασιών όπως τα ψώνια, το ανέβασμα σκάλας ή η συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες.
Η Ελένη Σταμούλη, μέλος του Patient Advisory Group του Συλλόγου, ασθενής με Πνευμονική Ίνωση και εκπρόσωπος της Ομάδας Αποκατάστασης ασθενων με Π.Ι. της Θεσσαλονίκης ανέφερε χαρακτηριστικά πως “Η άσκηση πρέπει να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής ενός ασθενή με πνευμονολογικό νόσημα. Οι αναπνευστικες ασκήσεις σε συνδυασμό με την φυσική δραστηριότητα και την άσκηση βοηθούν στην βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της αναπνευστικης λειτουργικότητας”
Η Ελένη επίσης σημείωσε πως είναι πολύ σημαντικό η ένταση της φυσικής δραστηριότητας και της άσκησης να γίνεται με βάση τις υποδείξεις του επιβλέποντα γιατρού και να είναι τμήμα της θεραπευτικής αγωγής του.
Η άσκηση είναι “φάρμακο”, αλλά πάντα στη σωστή δοσολογία.
Η άσκηση δεν θα θεραπεύσει την ασθένεια, αλλά θα βελτιώσει την φυσική κατάσταση και την λειτουργικότητα των πνευμονολογικών ασθενών και σαν συνέπεια ένα δυνατό σώμα θα μπορέσει να στηρίξει αποτελεσματικά έναν οργανισμό που πάσχει.
“Με βάση την πολύχρονη εμπειρία μου σε πρόγραμμα πνευμονικής αποκατάστασης, εκείνο που έχω βιώσει είναι ότι όλοι οι τύποι άσκησης, αερόβια (περπάτημα, στατικό ποδήλατο, περίπατος), μυϊκή ενδυνάμωση, ισορροπία είναι ωφέλιμες και αποτελεσματικές καθώς διαφοροποιούν το ερέθισμα και στοχεύουν σε διαφορετικές λειτουργικές ανάγκες.”
Η φυσική δραστηριότητα και η άσκηση στους πνευμονολογικούς ασθενείς είναι ανάγκη να αποτελεί μέρος της δια βίου καθημερινότητας του και αυτό, παρά τα τεράστιο όφελος, δεν είναι εύκολο για έναν άνθρωπο που πάσχει.
“Μπορώ να νιώσω τους πνευμονολογικούς ασθενείς, όταν πολλές φορές αποφεύγουν την φυσική δραστηριότητα και την ασκηση. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε τις δυσκολίες, που αντιμετωπίζουν οι πνευμονολογικοί ασθενείς κατά την διάρκεια της φυσικής δραστηριότητας και της άσκησης, όπου κάθε κίνηση πρέπει να συνδυαστεί με τις σωστές τεχνικές αναπνοής, να γίνει στην σωστή ένταση, για να μην έχουμε αποκορεσμούς, δύσπνοια και αίσθημα κούρασης. Παρά τις δυσκολίες και τις ψυχολογικές αντιστάσεις μας σαν ασθενείς πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η φυσική δραστηριότητα και η άσκηση, όταν γίνεται με σωστό ιατρικά καθοδηγούμενο τρόπο, είναι ένα από τα πιο αποτελεσματικά όπλα που έχουμε για να πολεμήσουμε τις αναπνευστικές νόσους.”
Κάθε κίνηση είναι μία ΝΙΚΗ
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η άσκηση είναι από τους μοναδικούς μη φαρμακευτικούς τρόπους για να βελτιώσουμε
-
- Την Αναπνευστική Λειτουργικότητα μας
- Να μειώσουμε τις παροξύνσεις και τις νοσηλείες
- Να προλάβουμε και να διατηρήσουμε τη μυϊκή μας μάζα, που μειώνεται λόγω της κινητικής αδράνειας
- Να βελτιώσουμε την ψυχική μας υγεία και ισορροπία
- Να παραμείνουμε κοινωνικοποιημένοι και να μην περιθωριοποιηθούμε
- Να κερδίσουμε μια καλύτερη ποιότητα Ζωής.
- Στην πραγματικότητα όχι μόνο να προσθέσουμε Χρόνια στη Ζωή μας αλλά να προσθέσουμε Ζωή στα Χρόνια μας
Τέλος, η Ελένη τόνισε για τους ασθενείς με ΧΑΠ ή άλλη πνευμονολογική ασθένεια ότι “η άσκηση πρέπει να αποτελεί βασικό πυλώνα υποστήριξης στη θεραπεία τους, να είναι συνταγογραφούμενη και αναπόσπαστο μέρος του θεραπευτικού σχήματος. Η άσκηση ενισχύει την θεραπεία και δυναμώνει την ”ΑΝΑΣΑ”, που είναι ΖΩΗ και βασικό δικαίωμα.”
Πληροφορίες από άρθρο για την κινητικότητα και ΧΑΠ που δημοσιεύθηκε στο ERS journal 2025, δείτε εδώ.
Για περισσότερες πληροφορίες, νέα και εγγραφή ως μέλος και αναφορά προβλήματος: