Άσθμα και Βιολογικά Φάρμακα – Η Λύση του Μέλλοντος;

Το άσθμα είναι μία χρόνια πάθηση που ταλαιπωρεί χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα με ετήσια επίπτωση για το 2023 τις 6090 περιπτώσεις ανά 100,000 πληθυσμό, με μείωση της τάξεως του 29% από το 1990. (1,2) Σε μία μελέτη της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας το 2022, βρέθηκε πως το 8,6% του γενικού πληθυσμού στην Ελλάδα έχει άσθμα. (3)

Πρόκειται για μία φλεγμονώδη νόσο των βρογχιολίων των αναπνευστικών αεραγωγών, με συμπτώματα συριγμού, πόνου στο στήθος, βήχα, αδυναμία εισπνοής και παραγωγή βλέννας. Χαρακτηρίζεται από απότομους και απρόσμενους βρογχόσπασμους που μπορεί να προκληθούν από διάφορα ερεθίσματα, αλλεργιογόνα όπως γύρη των φυτών, άσκηση ή κρύος αέρας και άλλα. Στην περίπτωση του “σοβαρού άσθματος”, η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων καθίσταται δύσκολη με αποτέλεσμα να απαιτείται εξατομικευμένη προσέγγιση θεραπείας και ιδιαίτερη αντιμετώπιση. Στη φαρέτρα των διαθέσιμων φαρμάκων και θεραπειών βρίσκονται διάφορα όπως τα βρογχοδιασταλτικά για άμεση ανακούφιση όπως η σαλβουταμόλη (ή αλλιώς το γνωστό Aerolin®), φάρμακα για μακρότερη δράση με τη χρήση νεφελοποιητή, τροποποιητές λευκοτριενίων (όπως μοντελουκάστη), κορτικοστεροειδή, αντιϊσταμινικά, και τελευταία έχουν μεγάλη χρήση τα βιολογικά φάρμακα. (4)

Τα διαθέσιμα βιολογικά φάρμακα στην αγορά είναι τα ομαλιζουμάμπη (anti-IgE), μεπολιζουμάμπη, ρεσλιζουμάμπη (anti-IL-5), μπενραλιζουμάμπη (anti-IL-5 receptor), δουπιλουμάμπη (anti-IL-4/IL-13), και τεζεπελουμάμπη (anti-TSLP).

Όλα τα βιολογικά φάρμακα με την κατάληξη -μάμπη αναφέρονται σε αντισώματα που παράγονται στο εργαστήριο και με ασφάλεια εισέρχονται ενέσιμα στον ασθενή.

Κάθε ένα έχει συγκεκριμένο στόχο, όπως η ομαλιζουμάμπη έχει στόχο την ελεύθερη ανοσοσφαιρίνη Ε (IgE) στο αίμα και μεσοκυττάριο υγρό, με αποτέλεσμα την καταστροφή της ανοσοσφαιρίνης και την μη πρόκληση των αντιδράσεων ή συμπτωμάτων που έχουν σχέση με το άσθμα. Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται σε ενέσιμη μορφή. Με βάση το Global Initiative for Asthma 2024, τα βιολογικά φάρμακα χορηγούνται στο στάδιο 5 της θεραπείας του άσθματος όταν ειδικός υγείας αποφασίσει πως ο ασθενής δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία του άσθματος που του χορηγήθηκε νωρίτερα (5). Στην Ελλάδα κυκλοφορούν αρκετές εμπορικές ονομασίες όπως το Xolair®, Tezspire®, Nucala®, Omlyclo®, Fasenra®. (6)

Σε μία ανασκόπηση μελετών που διεξήχθη το 2024 από το Canadian Agency for Drugs and Technologies in Health, τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν πως μεταξύ ερευνών που πραγματοποιήθηκαν από το 2018 κι έπειτα, λίγες είναι οι πληροφορίες που έχουμε για την επίδραση των βιολογικών φαρμάκων σε παιδιατρικούς ασθενείς με σοβαρό άσθμα. Στις περισσότερες μελέτες συμπεριλήφθηκαν ασθενείς με υποτύπο 2 ηωσινοφιλικού άσθματος και τα ανάλογα βιολογικά φάρμακα (μπενραλιζουμάμπη, δουπιλουμάμπη, μεπολιζουμάμπη, και τεζεπελουμάμπη) δείχνοντας όφελος για τους συγκεκριμένους ασθενείς.

Σε μελέτες με τύπου 2 αλλεργικό άσθμα πληθυσμούς, η ομαλιζουμάμπη, τεζεπελουμάμπη και δουπιλουμάμπη φάνηκαν να έχουν σημαντική δράση έναντι του άσθματος, με καλύτερο αποτέλεσμα αυτό της δουπιλουμάμπης. Η μη συμπερίληψη διαφορετικών τύπων ασθματος και ασθενών στις μελέτες καθιστά τα αποτελέσματα και την ασφάλεια αυτών των φαρμάκων αβέβαια, θέτοντας όμως ως στόχο αρκετά υψηλά για μελλοντική έρευνα.(7)

Για περισσότερες πληροφορίες και νέα του Συλλόγου μας, ακολουθήστε τη σελίδα μας εδώ

Βιβλιογραφία

1 https://worldpopulationreview.com/country-rankings/asthma-rates-by-country

2 IHME, Global Burden of Disease (2024) – with major processing by Our World in Data

3 Kourlaba, Georgia & Bakakos, Petros & Loukides, Stelios & Vellopoulou, Katerina & Solakidi, Argyro & Maniadakis, Nikos. (2018). The self-reported prevalence and disease burden of asthma in Greece. Journal of Asthma. 56. 00-00. 10.1080/02770903.2018.1471704. 

4 https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/6424-asthma#management-and-treatment

5 Global Initiative for Asthma. Global Strategy for Asthma Management and Prevention, 2024. Updated May 2024. Available from: www.ginasthma.org

6 Faria N, Costa MI, Fernandes AL, Fernandes A, Fernandes B, Machado DC, Machado F, Simão L, Ribeiro L, Ferreira L, Boaventura R, Lima R, Ferreira J. Biologic Therapies for Severe Asthma: Current Insights and Future Directions. J Clin Med. 2025 May 2;14(9):3153. doi: 10.3390/jcm14093153. PMID: 40364184; PMCID: PMC12072268.

7 Randall JR, Leigh R, Crumley ET, et al.; Authors. The Efficacy and Safety of Biologic Drugs to Treat Severe Asthma: Rapid Review [Internet]. Ottawa (ON): Canadian Agency for Drugs and Technologies in Health; 2024 May. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK604836/