Παροχές Πρόνοιας

Η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας, που λειτουργεί μέσω της πλατφόρμας karta.epan.gov.gr, αποτελεί μια από τις σημαντικότερες καινοτομίες των τελευταίων ετών για τη διευκόλυνση της καθημερινότητας των ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ) στην Ελλάδα. Αντικαθιστά την ανάγκη επίδειξης των εγγράφων των ΚΕΠΑ και λειτουργεί ως “ταυτότητα” αναπηρίας.

Ακολουθούν οι βασικές πληροφορίες που μπορείτε να εντάξετε στο άρθρο σας:

1. Τι είναι η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας;

Είναι μια κάρτα που αντλεί δεδομένα απευθείας από το Ψηφιακό Μητρώο Αναπηρίας. Περιλαμβάνει το ονοματεπώνυμο, τη φωτογραφία του κατόχου και ένα QR Code, το οποίο επιτρέπει στους φορείς και τις υπηρεσίες να επαληθεύουν την ιδιότητα του ατόμου με αναπηρία χωρίς να βλέπουν ευαίσθητα ιατρικά δεδομένα ή το συγκεκριμένο ποσοστό αναπηρίας (εμφανίζεται μόνο η κλιμάκωση: I, II ή III).

2. Ποιοι τη δικαιούνται;

Την κάρτα δικαιούνται όλοι οι ασθενείς (συμπεριλαμβανομένων όσων πάσχουν από χρόνιες πνευμονοπάθειες) που έχουν:

• Πιστοποιημένη αναπηρία 50% και άνω.
• Ενεργή πιστοποίηση στο Ψηφιακό Μητρώο Αναπηρίας (δηλαδή γνωματεύσεις ΚΕΠΑ που έχουν εκδοθεί ή ψηφιοποιηθεί τα τελευταία χρόνια).

3. Πού χρησιμοποιείται; (Προνόμια)

Η κάρτα χρησιμεύει για την απόδειξη της ιδιότητας του ΑμεΑ σε πληθώρα υπηρεσιών, όπως:

• Μέσα Μαζικής Μεταφοράς: Για την έκδοση μειωμένου εισιτηρίου ή τη δωρεάν μετακίνηση (όπου προβλέπεται).
• Πολιτισμός & Ψυχαγωγία: Ελεύθερη ή μειωμένη είσοδος σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, θέατρα και κινηματογράφους.
• Δημόσιες Υπηρεσίες: Προτεραιότητα στην εξυπηρέτηση (όπου υπάρχει η σχετική σήμανση).
• Ιδιωτικές Επιχειρήσεις: Πολλά καταστήματα ή υπηρεσίες (π.χ. τηλεφωνία) προσφέρουν εκπτώσεις σε κατόχους της κάρτας.

4. Πώς εκδίδεται;

Η διαδικασία είναι εξ ολοκλήρου ψηφιακή και απλή:

1. Είσοδος στην πλατφόρμα karta.epan.gov.gr με κωδικούς Taxisnet.
2. Άντληση των στοιχείων από το Μητρώο (το σύστημα βρίσκει αυτόματα τη γνωμάτευση του ΚΕΠΑ).
3. Μεταφόρτωση φωτογραφίας (τύπου ταυτότητας).
4. Επιλογή μορφής: Μπορείτε να την εκδώσετε σε ψηφιακή μορφή (για το κινητό/Wallet) ή να υποβάλετε αίτημα για εκτύπωση πλαστικής κάρτας, η οποία αποστέλλεται ταχυδρομικά.

5. Οι Βαθμίδες της Κάρτας

Ανάλογα με το συνολικό ποσοστό αναπηρίας, η κάρτα φέρει μια σήμανση που υποδηλώνει τη βαρύτητα, χωρίς να αποκαλύπτει το ακριβές ποσοστό:

• Σήμανση “I”: Για αναπηρία 50% – 66%.
• Σήμανση “II”: Για αναπηρία 67% – 79%.
• Σήμανση “III”: Για αναπηρία 80% και άνω.

H κάρτα δεν αντικαθιστά τη γνωμάτευση ΚΕΠΑ για φορολογικές χρήσεις (π.χ. για τη δήλωση εισοδήματος), αλλά είναι το εργαλείο για την “έξω κόσμο” καθημερινότητα. Επίσης, αν η γνωμάτευσή τους είναι παλιά (χειρόγραφη), θα πρέπει πρώτα να την ψηφιοποιήσουν μέσω των ΚΕΠΑ πριν μπορέσουν να εκδώσουν την κάρτα.

Update Απρίλιος 2026: Η χρήση της κάρτας έχει επεκταθεί πλέον και σε ιδιωτικά δίκτυα παροχών, καθιστώντας την το πλέον απαραίτητο έγγραφο για κάθε ασθενή με χρόνια πάθηση.

Η Αεροθεραπεία είναι μια ετήσια αποζημίωση που χορηγείται από τον ΕΟΠΥΥ (βάσει του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας – ΕΚΠΥ) για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης και διαμονής των ασθενών σε περιοχές με καθαρό αέρα, ο οποίος θεωρείται απαραίτητος για τη βελτίωση της αναπνευστικής τους λειτουργίας.

Ακολουθούν οι λεπτομέρειες για το 2026:

Αποζημίωση Αεροθεραπείας: Οδηγός 2026

Το επίδομα αφορά το χρονικό διάστημα από 1η Ιουνίου έως 31 Αυγούστου κάθε έτους.

1. Ποιοι είναι οι Δικαιούχοι;

Δικαιούχοι είναι οι ασφαλισμένοι (και τα προστατευόμενα μέλη τους) που πάσχουν από:

• Χρόνιες παθήσεις των πνευμόνων με πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω (π.χ. ΧΑΠ, πνευμονική ίνωση, πνευμονοκονίωση, χειρουργηθέντα καρκίνο πνευμόνων).
• Κυστική Ίνωση (ανεξαρτήτως ποσοστού αναπηρίας σε ορισμένες περιπτώσεις, βάσει του ΕΚΠΥ).
• Μεταμοσχευμένοι (πνεύμονα, καρδιάς, ήπατος, νεφρού).
• Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια τελικού σταδίου (σε αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή διήθηση).

2. Το Ποσό της Αποζημίωσης

Για το 2026, το ύψος του επιδόματος παραμένει στα 200€. Το ποσό αυτό καταβάλλεται εφάπαξ στον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) του δικαιούχου.

3. Προϋποθέσεις & Δικαιολογητικά

Για να εγκριθεί η αποζημίωση, ο ασθενής:

• Δεν πρέπει να έχει νοσηλευθεί σε νοσοκομείο (δημόσιο ή ιδιωτικό) για περισσότερες από 46 ημέρες κατά το διάστημα 1/6 έως 31/8.
• Δεν πρέπει να έχει λάβει αντίστοιχη παροχή από άλλον φορέα.
• Δικαιολογητικά:
  1. Ιατρική Γνωμάτευση: Από ιατρό σχετικής ειδικότητας (Πνευμονολόγο) Κρατικού, Πανεπιστημιακού ή Στρατιωτικού Νοσοκομείου, που να βεβαιώνει την πάθηση και τη συνέχιση της θεραπείας κατά το θερινό τρίμηνο.
  2. Απόφαση ΚΕΠΑ: Με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω για τις πνευμονικές παθήσεις.
  3. Υπεύθυνη Δήλωση: Μέσω gov.gr, όπου δηλώνονται οι παραπάνω προϋποθέσεις (μη νοσηλεία κ.λπ.).

4. Προθεσμία & Υποβολή (2026)

• Ηλεκτρονική Υποβολή: Η αίτηση υποβάλλεται μέσω του Φακέλου Ασφάλισης Υγείας (ΦΑΥ) στην πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ (eservices.eopyy.gov.gr) με κωδικούς Taxisnet.
• Προθεσμία: Οι αιτήσεις για το έτος 2025 γίνονται δεκτές έως τις 28 Φεβρουαρίου 2026. Αντίστοιχα, οι αιτήσεις για το καλοκαίρι του 2026 θα ξεκινήσουν το φθινόπωρο και θα ολοκληρωθούν τον Φεβρουάριο του 2027.

 

Συμβουλή:

Προσοχή στη Γνωμάτευση: Η ιατρική γνωμάτευση πρέπει να έχει εκδοθεί μετά τη λήξη της θερινής περιόδου (δηλαδή από τον Σεπτέμβριο και μετά), καθώς ο γιατρός πρέπει να βεβαιώσει ότι ο ασθενής όντως βρισκόταν υπό θεραπεία και δεν νοσηλεύτηκε το διάστημα Ιουνίου-Αυγούστου.

 

• Διατροφικό επίδομα

Το Διατροφικό Επίδομα είναι μια εξειδικευμένη οικονομική ενίσχυση που χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ. Παρόλο που συχνά ταυτίζεται με τους νεφροπαθείς, αφορά άμεσα και τους ασθενείς με σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση.

Ακολουθούν οι λεπτομέρειες για τη στήλη σας, επικαιροποιημένες για το 2026:

Διατροφικό Επίδομα: Ποιοι Αναπνευστικοί Ασθενείς το Δικαιούνται;

Το επίδομα αυτό δεν χορηγείται βάσει της αναπνευστικής ανεπάρκειας αυτής καθ’ αυτής, αλλά ως στήριξη για την ειδική διατροφή που απαιτείται μετά από ορισμένες επεμβάσεις ή σε συνδυασμό με άλλες παθήσεις.

1. Δικαιούχοι από τον χώρο της Πνευμονολογίας

Δικαιούχοι του επιδόματος είναι τα άτομα που έχουν υποβληθεί σε:

• Μεταμόσχευση πνευμόνων (έστω και του ενός).
• Πολυσπλαχνική μεταμόσχευση (που περιλαμβάνει πνεύμονες).
• Μεταμόσχευση μυελού των οστών (συχνά συνδέεται με επιπλοκές στο αναπνευστικό).

Επίσης, το δικαιούνται πνευμονοπαθείς που τυγχάνει να είναι και νεφροπαθείς στο τελευταίο στάδιο (υπό αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση).

2. Το Ποσό της Ενίσχυσης (2026)

Για το έτος 2026, το διατροφικό επίδομα ανέρχεται στα 362€ τον μήνα.

• Καταβάλλεται την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα.
• Είναι αφορολόγητο, ακατάσχετο και δεν συμψηφίζεται με άλλες οφειλές προς το Δημόσιο ή τράπεζες.

3. Προϋποθέσεις & Διαδικασία

• Χωρίς Εισοδηματικά Κριτήρια: Το επίδομα χορηγείται ανεξαρτήτως του ύψους του εισοδήματος του δικαιούχου.
• Διαδικασία: Η αίτηση υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας του ΟΠΕΚΑ (opeka.gr) ή μέσω των Κέντρων Κοινότητας των Δήμων.
• Βασικό Δικαιολογητικό: Απαιτείται Γνωμάτευση Ιατρού από το Μεταμοσχευτικό Κέντρο (π.χ. Ωνάσειο για πνεύμονες), η οποία βεβαιώνει το είδος της μεταμόσχευσης και ότι ο ασθενής παρακολουθείται από το κέντρο. Η βεβαίωση πρέπει να είναι θεωρημένη από τον Διοικητικό Διευθυντή του Ιδρύματος.

4. Η “Προπληρωμένη Κάρτα” το 2026

Όπως και τα υπόλοιπα αναπηρικά επιδόματα, από τον Φεβρουάριο του 2026, το διατροφικό επίδομα καταβάλλεται κατά 50% σε μετρητά στον τραπεζικό λογαριασμό και κατά 50% μέσω προπληρωμένης κάρτας για αγορές σε επιχειρήσεις (super market, φαρμακεία κ.λπ.).

Γιατί είναι απαραίτητο; 

Μετά από μια μεταμόσχευση πνεύμονα, η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποφυγή λοιμώξεων και στη διαχείριση των παρενεργειών των ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων (π.χ. κίνδυνος διαβήτη ή υπέρτασης).

Σημαντική Σημείωση: Αν ο ασθενής λαμβάνει ήδη διατροφικό επίδομα ως νεφροπαθής και υποβληθεί σε μεταμόσχευση πνεύμονα, δεν δικαιούται δεύτερο διατροφικό επίδομα. Η παροχή δίνεται μία φορά, ανεξαρτήτως του αριθμού των παθήσεων που εμπίπτουν στην κατηγορία.

 

• Προνοιακό επίδομα

Το Προνοιακό Επίδομα Αναπηρίας αποτελεί την κεντρική οικονομική ενίσχυση για τους ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, με στόχο την κάλυψη των πρόσθετων δαπανών διαβίωσης και περίθαλψης. Από τον Ιανουάριο του 2026, τα ποσά έχουν αναπροσαρμοστεί βάσει του νέου δείκτη πληθωρισμού, προσφέροντας μια μικρή αλλά αναγκαία ανάσα.

 

Προνοιακά Επιδόματα & Αναπνευστικές Παθήσεις (2026)

Τα επιδόματα αυτά χορηγούνται από τον ΟΠΕΚΑ και η κύρια διαφορά τους από τις συντάξεις είναι ότι είναι ακατάσχετα και δεν φορολογούνται.

1. Ποια επιδόματα αφορούν τους πνευμονοπαθείς;

• Επίδομα Βαριάς Αναπηρίας: Αφορά ασθενείς με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, οι οποίοι δεν λαμβάνουν άλλη οικονομική ενίσχυση για την ίδια αιτία από τον ασφαλιστικό τους φορέα.
  • Ποσό (2026): Ανέρχεται περίπου στα 380€ – 410€ μηνιαίως (ανάλογα με την κατηγορία).
• Επίδομα Κυστικής Ίνωσης: Ειδική κατηγορία για τους ασθενείς με Κυστική Ίνωση, ανεξαρτήτως αν εργάζονται ή λαμβάνουν σύνταξη.
• Εξωιδρυματικό Επίδομα (Παραπληγίας): Σε σπάνιες περιπτώσεις βαριάς πνευμονικής ανεπάρκειας που προκαλεί πλήρη αδυναμία κίνησης, μπορεί να διεκδικηθεί το συγκεκριμένο επίδομα (περίπου 850€).

2. Προϋποθέσεις Χορήγησης

• Ποσοστό Αναπηρίας: Τουλάχιστον 67% (πιστοποιημένο από ΚΕΠΑ).
• Ασφαλιστική Κατάσταση: Τα προνοιακά επιδόματα δίνονται κατά προτεραιότητα σε ανασφάλιστους ή σε ασφαλισμένους που δεν δικαιούνται αναπηρική σύνταξη από το ταμείο τους.
• Εισοδηματικά Κριτήρια: Για τα περισσότερα αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ δεν υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια, καθώς θεωρούνται βοηθήματα για την αναπηρία και όχι εισόδημα.

3. Η Διαδικασία “ΟΠΕΚΑ – ΚΕΠΑ” (2026)

Η διαδικασία είναι πλέον ενιαία και ψηφιακή μέσω της πλατφόρμας opeka.gr:

1. Ηλεκτρονική Αίτηση: Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση στο πληροφοριακό σύστημα του ΟΠΕΚΑ με κωδικούς Taxisnet.
2. Παραπομπή σε ΚΕΠΑ: Το σύστημα δημιουργεί αυτόματα το αίτημα για εξέταση από την υγειονομική επιτροπή.
3. Ψηφιακή Έκδοση: Μόλις εκδοθεί η απόφαση (ΓΑΠΑ), ο ΟΠΕΚΑ ενημερώνεται αυτόματα και ξεκινά η καταβολή του επιδόματος, χωρίς να χρειαστεί ο πολίτης να προσκομίσει το έγγραφο σε φυσική μορφή.

4. Η “Κάρτα του Πολίτη” (2026)

Μια σημαντική αλλαγή που ισχύει από τον Φεβρουάριο του 2026:

• Το 50% του προνοιακού επιδόματος καταβάλλεται πλέον σε προπληρωμένη κάρτα, την οποία ο ασθενής χρησιμοποιεί για τις καθημερινές του αγορές (φάρμακα, super market, λογαριασμούς), ενώ το υπόλοιπο 50% παραμένει διαθέσιμο για ανάληψη μετρητών.

Τι πρέπει να προσέξετε 

• Αναδρομικά: Η καταβολή του επιδόματος ξεκινά από την 1η ημέρα του επόμενου μήνα από την υποβολή της αίτησης. Επομένως, μην καθυστερείτε την αίτηση περιμένοντας το ραντεβού των ΚΕΠΑ!
• Παράταση Καταβολής: Σε περίπτωση επανεξέτασης (λήξη γνωμάτευσης), ο νόμος προβλέπει την παράταση καταβολής του επιδόματος για 6 μήνες, μέχρι να εκδοθεί η νέα απόφαση, ώστε ο ασθενής να μην μείνει χωρίς πόρους.
• Συνδυασμός με Εργασία: Για πολλές κατηγορίες (όπως η Κυστική Ίνωση), το επίδομα συνεχίζεται κανονικά ακόμα και αν ο ασθενής εργάζεται.

Φορολογικά Δικαιώματα Ασθενών με Χρόνιες Πνευμονοπάθειες: Ένας Πρακτικός Οδηγός (2026)

Η διαχείριση μιας χρόνιας αναπνευστικής πάθησης (όπως η Κυστική Ίνωση ή η ΧΑΠ) συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες. Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες φορολογικές ελαφρύνσεις για τη στήριξη των ασθενών και των οικογενειών τους.

1. Φόρος Εισοδήματος & Ελαφρύνσεις

Η φορολογία εισοδήματος είναι ο τομέας όπου οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα βλέπουν την πιο άμεση ελάφρυνση στην εκκαθάριση της φορολογικής τους δήλωσης. Οι διατάξεις του Ν. 4172/2013 παραμένουν ο κορμός, αλλά οι παρεμβάσεις του Ν. 5246/2025 ενίσχυσαν την προστασία των εισοδημάτων για το φορολογικό έτος 2026.

 

– Η Μείωση Φόρου των 200€ (Άρθρο 15)

Η συγκεκριμένη έκπτωση λειτουργεί ως “αφαίρεση” από τον τελικό φόρο που προκύπτει και όχι απλώς ως μείωση του φορολογητέου εισοδήματος.

• Ποιοι τη δικαιούνται: Φορολογούμενοι με πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω, καθώς και φορολογούμενοι που έχουν εξαρτώμενα μέλη (παιδιά, σύζυγο, γονείς) με το ίδιο ποσοστό αναπηρίας.
• Πώς εφαρμόζεται: Αν ο φόρος που αναλογεί στο εισόδημά σας είναι, για παράδειγμα, 1.000€, με την έκπτωση αυτή θα πληρώσετε 800€. Αν ο φόρος είναι μικρότερος των 200€, η έκπτωση περιορίζεται στο ύψος του φόρου (δεν επιστρέφονται χρήματα).
• Δικαιολογητικά: Απαιτείται η Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας από το ΚΕΠΑ. Στη δήλωση Ε1, συμπληρώνεται ο κωδικός 001-002 (για τον ίδιο) ή οι αντίστοιχοι κωδικοί στον πίνακα των εξαρτώμενων μελών.

– Πλήρης Απαλλαγή Επιδομάτων & Εισφοράς Αλληλεγγύης

Εδώ η προστασία είναι διπλή: τα ποσά αυτά δεν φορολογούνται και δεν προσμετρώνται για την επιβολή επιπλέον επιβαρύνσεων.

• Απαλλασσόμενα Επιδόματα: Το εξωιδρυματικό επίδομα, το επίδομα κίνησης, το επίδομα αναπηρίας που χορηγείται σε ασθενείς με κυστική ίνωση ή πνευμονοπάθεια τελικού σταδίου, καθώς και οι συντάξεις που καταβάλλονται σε ολικά τυφλούς ή παραπληγικούς.
• Εισφορά Αλληλεγγύης: Με τις πρόσφατες αλλαγές, τα εισοδήματα των ατόμων με αναπηρία 80% και άνω απαλλάσσονται πλήρως από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης, ανεξάρτητα από το ύψος τους.
• Τεκμήρια: Τα αναπηρικά επιδόματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη τεκμηρίων (π.χ. αγορά αυτοκινήτου ή δαπάνες διαβίωσης), καθώς δηλώνονται στους κωδικούς 659-660 του εντύπου Ε1, βοηθώντας τον ασθενή να δικαιολογήσει το βιοτικό του επίπεδο χωρίς να πληρώσει έξτρα φόρο.

Τι άλλαξε με τον Ν. 5246/2025;

Ο νέος νόμος, που επηρεάζει τις δηλώσεις που υποβάλλονται το 2026, έφερε δύο κρίσιμα σημεία:

1. Αυτόματη Διασταύρωση: Η ΑΑΔΕ αντλεί πλέον απευθείας από το Ψηφιακό Μητρώο Αναπηρίας τα ποσοστά και τις ημερομηνίες λήξης των πιστοποιητικών. Αυτό σημαίνει ότι αν το ΚΕΠΑ σας είναι ενεργό, οι κωδικοί της έκπτωσης των 200€ είναι προσυμπληρωμένοι.
2. Ακατάσχετο Επιδομάτων: Ενισχύθηκε η νομική προστασία ώστε τα αναπηρικά επιδόματα να μην μπορούν να κατασχεθούν από το κράτος ή τις τράπεζες για χρέη, διασφαλίζοντας ότι τα χρήματα αυτά πηγαίνουν αποκλειστικά στη φροντίδα της υγείας του ασθενούς.

2. ΕΝΦΙΑ: Εκπτώσεις στην Κατοικία

Η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ αποτελεί μία από τις πιο ουσιαστικές ελαφρύνσεις για τα άτομα με χρόνια νοσήματα, καθώς αφορά την κύρια κατοικία και την περιουσία τους. Ο Ν. 4223/2013 (Άρθρο 7) καθορίζει με ακρίβεια τις προϋποθέσεις, οι οποίες το 2026 ελέγχονται πλέον αυτόματα μέσω των διασταυρώσεων της ΑΑΔΕ.

– Έκπτωση 50% (Μερική Απαλλαγή)

Αυτή η κατηγορία αφορά τη μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών με πιστοποιημένη αναπηρία.

• Ποσοστό Αναπηρίας: Απαιτείται 67% και άνω (για τον φορολογούμενο, τον/τη σύζυγο ή εξαρτώμενο τέκνο).
• Εισοδηματικό Κριτήριο: Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του προηγούμενου έτους δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 12.000€.
  • Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 1.000€ για τον/τη σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος.
• Περιουσιακό Κριτήριο: Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων (όλων των ακινήτων) δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 τ.μ.

– Έκπτωση 100% (Πλήρης Απαλλαγή)

Η πλήρης απαλλαγή δίνεται σε περιπτώσεις σοβαρότερης αναπηρίας ή πολυτεκνίας, με ελαφρώς διαφορετικά κριτήρια.

• Ποσοστό Αναπηρίας: Απαιτείται 80% και άνω.
• Εισοδηματικό Κριτήριο: Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 15.000€.
  • Το ποσό προσαυξάνεται κατά 1.000€ για τον/τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
• Περιουσιακό Κριτήριο: Όπως και στην έκπτωση 50%, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων πρέπει να είναι έως 150 τ.μ.

Τι ισχύει το 2026 – Πρακτικές Λεπτομέρειες

1. Αυτόματη Χορήγηση: Δεν χρειάζεται να κάνετε αίτηση. Η ΑΑΔΕ αντλεί τα δεδομένα από το Ε9 (ακίνητα), το Ε1 (εισόδημα) και το ψηφιακό μητρώο των ΚΕΠΑ. Αν πληροίτε τα κριτήρια, η έκπτωση εμφανίζεται απευθείας στο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ.
2. Σύζυγοι & Αναπηρία: Αν ο ένας σύζυγος έχει την αναπηρία αλλά το σπίτι είναι στο όνομα του άλλου, η έκπτωση χορηγείται κανονικά, καθώς το κριτήριο είναι οικογενειακό.
3. Φορολογητέο Εισόδημα: Προσοχή! Στο εισόδημα προσμετρώνται και τα τεκμήρια (π.χ. αυτοκίνητο), όχι μόνο ο μισθός ή η σύνταξη. Ωστόσο, τα περισσότερα αναπηρικά επιδόματα που είναι αφορολόγητα δεν προσμετρώνται στο όριο των 12.000€/15.000€.

Σημαντική Σημείωση: Αν το εκκαθαριστικό σας δεν περιλαμβάνει την έκπτωση ενώ θεωρείτε ότι τη δικαιούστε, θα πρέπει να υποβάλετε αίτημα διόρθωσης μέσω της πλατφόρμας myAADE, επισυνάπτοντας την απόφαση των ΚΕΠΑ, καθώς ενδέχεται να υπάρχει ασυμφωνία στα ψηφιακά αρχεία.

Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (ΚΟΤ) αποτελεί μια κρίσιμη παροχή για τους ασθενείς με χρόνια νοσήματα, καθώς εξασφαλίζει σημαντικές εκπτώσεις στο ρεύμα, οι οποίες το 2026 φτάνουν έως και το 70%.

Για τους ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα, υπάρχουν ειδικές προβλέψεις που αυξάνουν τα εισοδηματικά όρια και τα όρια κατανάλωσης, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ανάγκες τους (π.χ. χρήση συμπυκνωτών οξυγόνου).

Οι 3 Κατηγορίες του ΚΟΤ για το 2026

1. ΚΟΤ Α (Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης): Αφορά όσους πληρούν τα αυστηρά κριτήρια του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Προσφέρει τη μέγιστη έκπτωση (περίπου 0,075€/kWh).
2. ΚΟΤ Β (Εισοδηματικά Κριτήρια): Αφορά νοικοκυριά με συγκεκριμένο ετήσιο εισόδημα. Για τους ασθενείς με αναπηρία, τα όρια είναι πιο ελαστικά:
   • Προσαύξηση Εισοδήματος: Για νοικοκυριό με μέλος με αναπηρία 67% και άνω, το εισοδηματικό όριο αυξάνεται κατά 8.000€.
   • Μηχανική Υποστήριξη: Για ασθενείς που χρειάζονται μηχανική υποστήριξη (π.χ. αναπνευστήρα) κατ’ οίκον, το όριο αυξάνεται κατά 15.000€.
3. ΚΟΤ Γ (Πολυτέκνων): Αφορά οικογένειες με τουλάχιστον 4 εξαρτώμενα τέκνα, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια (βάσει πρόσφατης απόφασης).

Ειδικά Προνόμια για Ασθενείς (Αναπηρία 67%+)

Οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα επωφελούνται από δύο βασικές ρυθμίσεις:

• Υψηλότερα Όρια Κατανάλωσης: Το ΚΟΤ εφαρμόζεται για συγκεκριμένες κιλοβατώρες ανά τετράμηνο. Για τους δικαιούχους με αναπηρία 67%+, το όριο αυτό αυξάνεται κατά 300 kWh. Αν υπάρχει ανάγκη μηχανικής υποστήριξης, η αύξηση φτάνει τις 600 kWh.
• Προστασία από Διακοπή: Οι δικαιούχοι ΚΟΤ εντάσσονται αυτόματα στο Μητρώο Ευάλωτων Πελατών, γεγονός που προσφέρει επιπλέον προστασία από διακοπή ρεύματος, ειδικά κατά τους χειμερινούς και θερινούς μήνες.

Η Διαδικασία το 2026: Τι πρέπει να προσέξετε

Η αίτηση δεν ανανεώνεται αυτόματα και πρέπει να υποβάλλεται κάθε χρόνο μετά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης.

1. Πλατφόρμα: Η υποβολή γίνεται μέσω της ΗΔΙΚΑ (idika.gr/kot) με κωδικούς Taxisnet.
2. Προθεσμία: Για το 2026, οι αιτήσεις πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026. Αν αμελήσετε την αίτηση, η απένταξη είναι αυτόματη και ο επόμενος λογαριασμός θα εκδοθεί με κανονικές τιμές.
3. Στοιχεία Παροχής: Ο λογαριασμός ρεύματος πρέπει να είναι απαραίτητα στο όνομα του δικαιούχου ή του/της συζύγου.
4. Σύνδεση με ΚΕΠΑ: Το σύστημα διασταυρώνει αυτόματα το ποσοστό αναπηρίας μέσω του e-ΕΦΚΑ. Βεβαιωθείτε ότι η πιστοποίησή σας είναι σε ισχύ.

Σημαντική Σημείωση για την “Μηχανική Υποστήριξη”

Αν ο ασθενής χρησιμοποιεί συσκευές που είναι απαραίτητες για τη ζωή του (όπως αναπνευστήρες), πρέπει να το δηλώσει στην αίτηση. Σε αυτή την περίπτωση, το σύστημα ζητά την επιβεβαίωση της ανάγκης αυτής, η οποία συχνά διασταυρώνεται με τα στοιχεία του ασφαλιστικού φορέα ή απαιτεί πρόσθετη ιατρική βεβαίωση.

Tip: Αν η κατανάλωση υπερβεί κατά πολύ τα όρια (πάνω από 10%), η έκπτωση του ΚΟΤ χάνεται για το συγκεκριμένο τετράμηνο, οπότε η παρακολούθηση του μετρητή παραμένει σημαντική.

• Κοινωνικός Τουρισμός 

Το πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) αποτελεί μια από τις πιο δημοφιλείς παροχές για τους ασθενείς με χρόνια νοσήματα, καθώς τους επιτρέπει να απολαύσουν πολυήμερες διακοπές με ελάχιστο ή μηδενικό κόστος. Για την περίοδο 2026-2027, το πρόγραμμα ξεκινά φέτος νωρίτερα από κάθε άλλη φορά, την 1η Μαΐου 2026.

 

Κοινωνικός Τουρισμός ΔΥΠΑ: Διακοπές με Προτεραιότητα (2026)

Το πρόγραμμα προσφέρει «Επιταγές Κοινωνικού Τουρισμού» (vouchers) που καλύπτουν τη διαμονή σε τουριστικά καταλύματα και τη μετακίνηση με ακτοπλοϊκά εισιτήρια.

1. Η “Χρυσή” Μοριοδότηση για ΑμεΑ

Οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα βρίσκονται στην κορυφή της προτεραιότητας:

• Υψηλή Μοριοδότηση: Η ιδιότητα ΑμεΑ (με ποσοστό 50% και άνω) πριμοδοτείται αυτόματα με 50 μόρια, γεγονός που σχεδόν “κλειδώνει” την επιλογή του δικαιούχου στο πρόγραμμα.
• Εισοδηματική Ελαστικότητα: Ενώ για τους υπόλοιπους ισχύει ανώτατο όριο εισοδήματος (συνήθως 30.000€), τα Άτομα με Αναπηρία μοριοδοτούνται κατά προτεραιότητα για να διασφαλιστεί η συμμετοχή τους ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης.

2. Δωρεάν Ακτοπλοϊκά & Μηδενική Συμμετοχή

• Ακτοπλοϊκά: Ενώ οι υπόλοιποι δικαιούχοι πληρώνουν συμμετοχή 25%, για τα Άτομα με Αναπηρία τα εισιτήρια είναι εντελώς δωρεάν.
• Διαμονή: Η συμμετοχή του δικαιούχου στο κόστος διαμονής είναι μηδενική ή εξαιρετικά χαμηλή, ανάλογα με την κατηγορία του καταλύματος.
• Ειδικές Περιοχές: Σε περιοχές όπως η Βόρεια Εύβοια, ο Έβρος και η Θεσσαλία (πλην Σποράδων), η διαμονή μπορεί να φτάσει τις 12 διανυκτερεύσεις εντελώς δωρεάν. Σε νησιά όπως η Λέρος, η Λέσβος, η Χίος, η Κως και η Σάμος, προσφέρονται έως 10 δωρεάν διανυκτερεύσεις.

3. Προϋποθέσεις Συμμετοχής (2026)

Για να υποβάλετε αίτηση, πρέπει κατά το προηγούμενο έτος (2025) να είχατε:

• Τουλάχιστον 50 ημέρες εργασίας ασφαλισμένες στο ΕΦΚΑ (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) ή
• Τουλάχιστον 50 ημέρες επιδότησης ανεργίας ή
• Να είστε εγγεγραμμένοι στο Ειδικό Μητρώο Ανέργων ΑμεΑ της ΔΥΠΑ κατά την ημερομηνία λήξης των αιτήσεων.

4. Η Διαδικασία το 2026

• Αιτήσεις: Η πλατφόρμα στο gov.gr ανοίγει την 1η Μαΐου 2026.
• Ψηφιοποίηση: Το σύστημα αντλεί αυτόματα την πιστοποίηση αναπηρίας από το Ψηφιακό Μητρώο ΑμεΑ. Αν η αναπηρία σας είναι ήδη καταχωρημένη, δεν χρειάζεται να επισυνάψετε τη γνωμάτευση ΚΕΠΑ.
• Ωφελούμενα Μέλη: Μπορείτε να συμπεριλάβετε στην αίτηση τον/τη σύζυγο και τα παιδιά σας, οι οποίοι θα λάβουν επίσης τη δική τους επιταγή.

Για τους ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, το θέμα της στράτευσης διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες σωματικής ικανότητας. Με τον πρόσφατο Ν. 5265/2026 (ΦΕΚ Α’ 3/10.01.2026), οι διαδικασίες έχουν επικαιροποιηθεί για την ενίσχυση της ψηφιοποίησης και την αυστηροποίηση των ελέγχων.

Ακολουθούν οι βασικές πληροφορίες για τη στήλη σας:

Στράτευση & Χρόνια Αναπνευστικά Νοσήματα

Η σωματική ικανότητα των στρατευσίμων κρίνεται βάσει του Πίνακα Παθήσεων (Π.Δ. 11/2014, όπως ισχύει), ο οποίος κατατάσσει τους υπόχρεους σε πέντε κατηγορίες (Ι1 έως Ι5).

1. Κατηγορίες Ικανότητας για Αναπνευστικούς Ασθενείς

• Κατηγορία Ι5 (Απαλλαγή): Χορηγείται σε περιπτώσεις σοβαρών χρόνων παθήσεων που καθιστούν αδύνατη τη στράτευση. Ενδεικτικά:
  • Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) με σοβαρή έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας.
  • Κυστική Ίνωση με κλινικές εκδηλώσεις.
  • Σοβαρό βρογχικό άσθμα που απαιτεί συνεχή φαρμακευτική αγωγή ή συχνές νοσηλείες.
  • Πνευμονική ίνωση ή άλλες διάμεσες πνευμονοπάθειες.
• Κατηγορία Ι2, Ι3, Ι4 (Βοηθητική Υπηρεσία): Χορηγείται σε ηπιότερες μορφές (π.χ. ήπιο άσθμα), όπου ο στρατεύσιμος υπηρετεί με περιορισμούς (π.χ. απαλλαγή από σωματική καταπόνηση, ένοπλη υπηρεσία ή υπηρεσίες υπαίθρου).

2. Διαδικασία Απαλλαγής (Πριν ή Κατά την Κατάταξη)

Βάσει του νέου νόμου 5265/2026:

• Πριν την Κατάταξη: Αν ο στρατεύσιμος έχει διαγνωσμένη πάθηση, μπορεί να καταθέσει ιατρικά δικαιολογητικά στο Στρατολογικό Γραφείο αμέσως μετά την πρόσκληση. Παραπέμπεται στην αρμόδια Στρατιωτική Υγειονομική Επιτροπή (ΣΥΕ) για κρίση χωρίς να παρουσιαστεί στο στρατόπεδο.
• Ψηφιακή Υποβολή: Η κατάθεση των γνωματεύσεων και των αποτελεσμάτων ΚΕΠΑ γίνεται πλέον ψηφιακά μέσω της πύλης stratologia.gr, μειώνοντας τη γραφειοκρατία.

3. Αναβολή για Λόγους Υγείας

Αν η πάθηση είναι σε φάση που επιδέχεται βελτίωση ή απαιτείται περαιτέρω παρακολούθηση, η Επιτροπή μπορεί να χορηγήσει αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας (συνήθως για 1 ή 2 έτη). Μετά τη λήξη της αναβολής, ο στρατεύσιμος επανεξετάζεται για την οριστική του κατάταξη ή απαλλαγή.

4. Μειωμένη Θητεία (Κοινωνικά Κριτήρια)

Ακόμη και αν ο ίδιος ο ασθενής δεν είναι υπόχρεος στράτευσης, η ύπαρξη αναπηρίας στην οικογένεια προσφέρει ελαφρύνσεις σε άλλα μέλη:

• 8μηνη Θητεία (ΣΞ): Δικαιούνται οι αδελφοί ή οι γιοι ατόμων με αναπηρία 67% και άνω.
• Απαλλαγή: Ο μόνος ή μεγαλύτερος γιος άγαμης μητέρας που είναι άτομο με αναπηρία 67% και άνω δικαιούται πλήρη απαλλαγή από τη στράτευση (Ν. 3421/2005, Άρθρο 13).

Προετοιμάστε τον Φάκελο: Η Στρατιωτική Επιτροπή δίνει μεγάλη βαρύτητα στις λειτουργικές δοκιμασίες αναπνοής (σπιρομέτρηση) και στις γνωματεύσεις από Κρατικά Νοσοκομεία. Να έχετε πρόσφατες (εντός τριμήνου) εξετάσεις και, αν υπάρχει, τη γνωμάτευση του ΚΕΠΑ, η οποία επιταχύνει τη διαδικασία κρίσης.

Πρόσβαση σε Μουσεία 

Η πρόσβαση στον πολιτισμό αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και η ελληνική νομοθεσία διασφαλίζει ότι οι ασθενείς με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες μπορούν να επισκέπτονται τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία της χώρας με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους.

Ακολουθούν οι λεπτομέρειες για τη στήλη σας, όπως ισχύουν το 2026:

Ελεύθερη Είσοδος σε Μουσεία και Αρχαιολογικούς Χώρους

Η πολιτική εισιτηρίων για τα δημόσια μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους (υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού) καθορίζεται από συγκεκριμένες υπουργικές αποφάσεις που αποσκοπούν στην καθολική προσβασιμότητα.

1. Δικαιούχοι Πλήρους Απαλλαγής (Δωρεάν Είσοδος)

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο για το 2026:

• Άτομα με Αναπηρία: Δικαιούνται δωρεάν είσοδο όλοι οι πολίτες με πιστοποιημένη αναπηρία 50% και άνω, ανεξαρτήτως της πάθησης (συμπεριλαμβανομένων των χρόνιων πνευμονοπαθειών).
• Συνοδοί: Εφόσον η αναπηρία είναι 67% και άνω, δικαιούται δωρεάν είσοδο και ένας συνοδός, υπό την προϋπόθεση ότι η ανάγκη συνοδείας προκύπτει από τη σχετική βεβαίωση ή την Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας.

2. Πώς αποδεικνύεται το δικαίωμα το 2026;

Η διαδικασία στα εκδοτήρια έχει απλοποιηθεί χάρη στην ψηφιοποίηση:

• Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας: Η επίδειξη της κάρτας (μέσω του κινητού ή της πλαστικής μορφής) αρκεί για την άμεση έκδοση μηδενικού εισιτηρίου. Η σήμανση I, II ή III στην κάρτα πιστοποιεί αυτόματα το δικαίωμα.
• Γνωμάτευση ΚΕΠΑ: Εναλλακτικά, γίνεται δεκτή η επίδειξη της πρόσφατης απόφασης πιστοποίησης αναπηρίας μαζί με την αστυνομική ταυτότητα.

3. Προσβασιμότητα & Διευκολύνσεις

Πέρα από το οικονομικό σκέλος, οι ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

• Ανελκυστήρες ΑμεΑ: Οι μεγάλοι αρχαιολογικοί χώροι (όπως η Ακρόπολη) διαθέτουν ειδικούς ανελκυστήρες. Για τη χρήση τους, συχνά απαιτείται η επίδειξη της αναπηρικής ταυτότητας ή της μπλε κάρτας στάθμευσης.
• Ηλεκτροκίνητα Αμαξίδια: Σε πολλά μεγάλα μουσεία (π.χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Μουσείο Ακρόπολης) διατίθενται δωρεάν αναπηρικά αμαξίδια στην είσοδο, τα οποία μπορούν να φανούν χρήσιμα σε ασθενείς που κουράζονται εύκολα από το περπάτημα.
• Ιδιωτικά Μουσεία: Μουσεία που λειτουργούν ως ΝΠΙΔ (π.χ. Μουσείο Μπενάκη, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης) έχουν δική τους τιμολογιακή πολιτική, αλλά στη συντριπτική τους πλειοψηφία προσφέρουν είτε δωρεάν είσοδο είτε σημαντική έκπτωση (μειωμένο εισιτήριο) σε ΑμεΑ και τους συνοδούς τους.

4. Ηλεκτρονικό Εισιτήριο (e-Ticket)

Για το 2026, η πλατφόρμα hhticket.gr επιτρέπει την κράτηση μηδενικών εισιτηρίων για ΑμεΑ online.

• Διαδικασία: Επιλέγετε το μουσείο, την ημερομηνία και την κατηγορία “Free” για ΑμεΑ. Κατά την είσοδο στον χώρο, θα γίνει ο έλεγχος της Ψηφιακής Κάρτας Αναπηρίας από το προσωπικό.

Προσοχή στις Διαδρομές: Επισκεφθείτε τις ιστοσελίδες των μουσείων πριν την επίσκεψή τους. Πολλά μουσεία παρέχουν πλέον “χάρτες προσβασιμότητας” που υποδεικνύουν τις διαδρομές με τις λιγότερες σκάλες ή την κοντινότερη πρόσβαση σε ανελκυστήρες, κάτι εξαιρετικά χρήσιμο για άτομα με περιορισμένη αναπνευστική εφεδρεία.

Κατατακτήριες Εξετάσεις Μαθητών

Για τους μαθητές με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις όσον αφορά τις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις, καθώς και την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που προκύπτουν από τη συχνή απουσία ή τη μειωμένη αντοχή.

Ακολουθούν οι λεπτομέρειες για τη στήλη σας, επικαιροποιημένες για το σχολικό έτος 2025-2026:

Ειδικές Ρυθμίσεις για Μαθητές με Χρόνιες Παθήσεις

Οι ρυθμίσεις αυτές αφορούν μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου που πάσχουν από σοβαρά αναπνευστικά νοσήματα (π.χ. Κυστική Ίνωση, σοβαρό άσθμα, πνευμονική ανεπάρκεια).

1. Κατ’ ιδίαν Διδαχθέντες Μαθητές

Μαθητές που λόγω της πάθησής τους αδυνατούν να παρακολουθήσουν το τακτικό σχολικό πρόγραμμα (π.χ. ανάγκη οξυγονοθεραπείας ή κίνδυνος λοιμώξεων) μπορούν να χαρακτηριστούν ως «κατ’ ιδίαν διδαχθέντες».

• Εξετάσεις: Οι μαθητές αυτοί δεν παρακολουθούν τα μαθήματα, αλλά προσέρχονται μόνο στις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις στο τέλος του έτους, εξεταζόμενοι στην ύλη που καθορίζεται για την τάξη τους.
• Διαδικασία (2026): Η αίτηση υποβάλλεται στο σχολείο μαζί με πρόσφατη γνωμάτευση από Δημόσιο Νοσοκομείο, θεωρημένη από τον Διευθυντή της οικείας κλινικής.

2. Απουσίες λόγω Νοσηλείας ή Θεραπείας

Για τους μαθητές με χρόνια νοσήματα, οι απουσίες που οφείλονται σε αποδεδειγμένη νοσηλεία ή κατ’ οίκον θεραπεία δεν προσμετρώνται για τον χαρακτηρισμό της φοίτησης (έως ένα ορισμένο όριο ημερών).

• Δικαιολογητικά: Απαιτείται βεβαίωση του νοσοκομείου ή του θεράποντος ιατρού. Από το 2026, οι βεβαιώσεις αυτές μπορούν να κατατίθενται ψηφιακά μέσω του e-Parents από τους κηδεμόνες.

3. Εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (Το “5%”)

Αυτή είναι η πιο σημαντική πρόνοια για τους τελειόφοιτους μαθητές. Βάσει του Ν. 3794/2009, ορισμένες κατηγορίες ασθενών εισάγονται στα ΑΕΙ/ΤΕΙ σε ποσοστό 5% καθ’ υπέρβαση του αριθμού των εισακτέων, χωρίς συμμετοχή στις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

• Δικαιούχοι (Αναπνευστικά): * Πάσχοντες από Κυστική Ίνωση.
  • Πάσχοντες από σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια.
  • Μεταμοσχευμένοι πνευμόνων.
• Διαδικασία: Οι υποψήφιοι υποβάλλουν τα δικαιολογητικά τους σε ειδικές επταμελείς επιτροπές των Νοσοκομείων (συνήθως κάθε Νοέμβριο-Δεκέμβριο) για την έκδοση του Πιστοποιητικού Διαπίστωσης Πάθησης.

Τι ισχύει για τις “Κατατακτήριες” (Αλλαγή Σχολείου ή Τάξης)

Αν ένας μαθητής χρειαστεί να αλλάξει σχολικό περιβάλλον ή να δώσει εξετάσεις για να “καλυφθεί” ένα έτος λόγω μακράς νοσηλείας:

• Ειδικές Συνθήκες Εξέτασης: Οι μαθητές με πιστοποιημένη πάθηση δικαιούνται να εξετάζονται σε ιδιαίτερο χώρο (π.χ. απομονωμένη αίθουσα για αποφυγή ιώσεων) ή με παράταση χρόνου, εφόσον η πάθησή τους προκαλεί γρήγορη κόπωση.
• Προφορική Εξέταση: Σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου η αναπνευστική δυσχέρεια εμποδίζει τη γραπτή δοκιμασία (π.χ. αδυναμία παρατεταμένης γραφής λόγω χαμηλής οξυγόνωσης), μπορεί να ζητηθεί προφορική εξέταση, κατόπιν γνωμάτευσης ΚΕΔΑΣΥ.

 

• Εισαγωγή στην τριτοβάθμια

Η εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση για τους ασθενείς με σοβαρές αναπνευστικές παθήσεις αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πρόνοιες του κράτους, καθώς τους επιτρέπει να σπουδάσουν χωρίς το πρόσθετο άγχος και τη σωματική καταπόνηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

Ακολουθούν οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία εισαγωγής με το ποσοστό 5%, όπως ισχύει για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027:

1. Το Δικαίωμα Εισαγωγής (Ν. 3794/2009)

Οι υποψήφιοι που πάσχουν από σοβαρές παθήσεις εισάγονται στα ΑΕΙ (Πανεπιστήμια) σε ποσοστό 5% καθ’ υπέρβαση του αριθμού των εισακτέων.

• Χωρίς Εξετάσεις: Η εισαγωγή γίνεται αποκλειστικά με τον βαθμό του Απολυτηρίου Λυκείου.
• Μόνο για μία φορά: Το δικαίωμα χρήσης της ειδικής κατηγορίας ισχύει για μία μόνο φορά για την εισαγωγή σε σχολή.

2. Ποιες Αναπνευστικές Παθήσεις Περιλαμβάνονται;

Στον επίσημο κατάλογο των παθήσεων (που επικαιροποιείται τακτικά με Υπουργικές Αποφάσεις) περιλαμβάνονται:

• Κυστική Ίνωση: Με πιστοποιημένη σοβαρή πάθηση.
• Σοβαρή Αναπνευστική Ανεπάρκεια: Με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.
• Μεταμοσχευμένοι Πνευμόνων: Ή άτομα σε λίστα αναμονής για μεταμόσχευση.
• Σοβαρό Βρογχικό Άσθμα: Υπό συγκεκριμένες κλινικές προϋποθέσεις και συνεχή φαρμακευτική αγωγή.

3. Τα 3 Βήματα της Διαδικασίας (2026)

Βήμα Α: Πιστοποίηση Πάθησης (Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2025)

Οι υποψήφιοι πρέπει να απευθυνθούν σε μία από τις Ειδικές Επταμελείς Επιτροπές που λειτουργούν σε συγκεκριμένα Δημόσια Νοσοκομεία (π.χ. Σωτηρία στην Αθήνα, Παπανικολάου στη Θεσσαλονίκη).

• Υποβάλλονται τα ιατρικά δικαιολογητικά και οι εργαστηριακές εξετάσεις (π.χ. σπιρομέτρηση, CT).
• Η Επιτροπή εκδίδει το Πιστοποιητικό Διαπίστωσης Πάθησης, το οποίο φέρει έναν ειδικό κωδικό πάθησης.

Βήμα Β: Απόκτηση Κωδικού Υποψηφίου (Μάρτιος 2026)

Με το πιστοποιητικό ανά χείρας, ο μαθητής προσέρχεται στο Λύκειό του για να δηλώσει ότι θα συμμετάσχει στην ειδική κατηγορία και να λάβει τον κωδικό υποψηφίου, ακόμα κι αν δεν δώσει εξετάσεις.

Βήμα Γ: Ηλεκτρονικό Μηχανογραφικό (Σεπτέμβριος 2026)

Οι υποψήφιοι της κατηγορίας του 5% υποβάλλουν το μηχανογραφικό τους δελτίο μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των Πανελλαδικών (συνήθως αρχές Σεπτεμβρίου).

• Η επιλογή γίνεται με βάση τον βαθμό απολυτηρίου και τη σειρά προτίμησης των σχολών.

Σημαντικές Διευκρινίσεις για το 2026

• Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ): Για την κατηγορία του 5% δεν ισχύει η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής που ισχύει για τους υπόλοιπους υποψηφίους, γεγονός που διευκολύνει την πρόσβαση σε υψηλόβαθμες σχολές.
• Περιορισμοί Σχολών: Ορισμένες σχολές (π.χ. Στρατιωτικές, Αστυνομικές, ΤΕΦΑΑ) ενδέχεται να μην δέχονται υποψηφίους με συγκεκριμένες παθήσεις για λόγους σωματικής ικανότητας που απαιτεί το επάγγελμα.
• Ψηφιακή Υποβολή: Από το 2026, η κατάθεση των δικαιολογητικών στις Επταμελείς Επιτροπές μπορεί να ξεκινήσει μέσω της πλατφόρμας του Υπουργείου Παιδείας, με φυσική παρουσία μόνο για την τελική εξέταση αν κριθεί απαραίτητο.

 

• Μετεγγραφή Φοιτητών

Η μετεγγραφή σε πλησιέστερο Πανεπιστήμιο από τον τόπο κατοικίας είναι μια κρίσιμη διευκόλυνση για τους φοιτητές με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, καθώς εξασφαλίζει την εγγύτητα σε θεράποντες ιατρούς, νοσοκομειακή υποστήριξη και το οικογενειακό περιβάλλον.

Για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026 και 2026-2027, το πλαίσιο των μετεγγραφών έχει ενισχυθεί με κοινωνικά κριτήρια που ευνοούν άμεσα τους ασθενείς.

Μετεγγραφές Φοιτητών με Σοβαρές Παθήσεις (2026)

Οι φοιτητές που πάσχουν από σοβαρά νοσήματα ανήκουν σε ειδική κατηγορία που εξαιρείται από τους περισσότερους περιορισμούς που ισχύουν για τους υπόλοιπους φοιτητές (όπως η βάση μετεγγραφής).

1. Δικαιούχοι χωρίς Ποσοτικό Περιορισμό

Σύμφωνα με τον Ν. 4332/2015 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις, οι φοιτητές που πάσχουν από τις παθήσεις που αναφέρονται στο παράρτημα της υπουργικής απόφασης (ίδιες με αυτές του 5% για την εισαγωγή) δικαιούνται μετεγγραφή καθ’ υπέρβαση του ποσοστού 15% των εισακτέων.

• Αναπνευστικά Νοσήματα: Κυστική Ίνωση, σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια (67%+), μεταμοσχευμένοι πνευμόνων.
• Προϋπόθεση: Η πάθηση να έχει πιστοποιηθεί από την Ειδική Επταμελή Επιτροπή δημόσιου νοσοκομείου (το ίδιο πιστοποιητικό που χρησιμοποιήθηκε για την εισαγωγή).

2. Μετεγγραφή λόγω Αναπηρίας Μέλους Οικογένειας

Ακόμη και αν ο ίδιος ο φοιτητής δεν είναι ασθενής, μπορεί να ζητήσει μετεγγραφή με κοινωνικά κριτήρια (μόρια) εάν:

• Έχει γονέα, τέκνο, αδελφό ή σύζυγο με αναπηρία 67% και άνω.
• Η συγκεκριμένη περίπτωση προσφέρει 1 επιπλέον μόριο στη συνολική βαθμολογία της αίτησης μετεγγραφής.

3. Η Διαδικασία το 2026

• Ηλεκτρονική Αίτηση: Οι αιτήσεις υποβάλλονται συνήθως τον Οκτώβριο ή Νοέμβριο κάθε έτους μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Παιδείας (transfer.it.minedu.gov.gr).
• Αντιστοιχία Τμημάτων: Η μετεγγραφή επιτρέπεται μόνο μεταξύ αντίστοιχων τμημάτων (π.χ. από το Τμήμα Φυσικής Ιωαννίνων στο Τμήμα Φυσικής Αθήνας). Το Υπουργείο δημοσιεύει κάθε χρόνο τον πίνακα με τις αντιστοιχίες.
• Περιορισμός Έδρας: Ο φοιτητής μπορεί να μετεγγραφεί σε τμήμα που εδρεύει στην Περιφέρεια όπου κατοικούν οι γονείς του ή ο ίδιος, ή όπου έχει πλήρη κυριότητα κατοικίας.

4. Μετακίνηση (Academic Pass)

Από το 2024 και εξής, έχει θεσπιστεί η δυνατότητα «μετακίνησης» σε τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου (ακόμα και αν δεν είναι αντίστοιχο), εφόσον ο φοιτητής συγκεντρώνει τα μόρια της βάσης εισαγωγής του τμήματος υποδοχής. Για τους ασθενείς με σοβαρές παθήσεις, οι όροι αυτοί είναι πολύ πιο ελαστικοί.

Τι πρέπει να προσέξετε

• Το Πιστοποιητικό Πάθησης: Είναι το Α και το Ω. Αν ο φοιτητής εισήχθη με Πανελλαδικές (και όχι με το 5%) αλλά έχει την πάθηση, πρέπει οπωσδήποτε να περάσει από την Επταμελή Επιτροπή Νοσοκομείου για να λάβει το πιστοποιητικό, ώστε να κάνει χρήση του δικαιώματος μετεγγραφής ως “πάσχων από σοβαρή νόσο”.
• Κατ’ εξαίρεση Μετεγγραφές: Αν για οποιοδήποτε λόγο χάθηκαν οι προθεσμίες ή προέκυψε αιφνίδια επιδείνωση της υγείας, υπάρχει η δυνατότητα αίτησης για «κατ’ εξαίρεση μετεγγραφή» στην αρμόδια επιτροπή του Υπουργείου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
• Στέγαση & Σίτιση: Οι φοιτητές που παίρνουν μετεγγραφή ως ΑμεΑ έχουν αυτόματη προτεραιότητα για δωρεάν σίτιση και στέγαση στις φοιτητικές εστίες του νέου Πανεπιστημίου.