Παροχές Μετακίνησης

1. Ποιοι είναι οι Δικαιούχοι;

Σύμφωνα με το Άρθρο 16 του Ν. 1798/1988 (όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει), δικαιούχοι πλήρους απαλλαγής είναι οι ασθενείς που:

• Πάσχουν από πνευμονική ανεπάρκεια τελικού σταδίου ή είναι μεταμοσχευμένοι πνευμονοπαθείς.
• Πάσχουν από Κυστική Ίνωση.
• Έχουν πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω εξαιτίας των παραπάνω παθήσεων.

2. Προϋποθέσεις Οχήματος

• Η απαλλαγή αφορά ένα μόνο επιβατικό αυτοκίνητο Ι.Χ. ανά δικαιούχο.
• Ο κυλινδρισμός του κινητήρα πρέπει να είναι έως 1.650 κ.εκ. (Σημείωση: Σε περιπτώσεις πολύ βαριάς κινητικής αναπηρίας 80%+, το όριο μπορεί να φτάσει τα 2.650 κ.εκ.).

3. Η Νέα Ψηφιακή Διαδικασία (myCAR)

Από τις 4 Φεβρουαρίου 2026, η ΑΑΔΕ έθεσε σε λειτουργία τη νέα ψηφιακή εφαρμογή που καταργεί τη γραφειοκρατία:

• Αυτόματη Άντληση: Το σύστημα myCAR συνδέεται απευθείας με τα ΚΕΠΑ (e-ΕΦΚΑ). Εφόσον η αναπηρία σας έχει πιστοποιηθεί μετά τις 16 Σεπτεμβρίου 2022 και είναι ψηφιακά καταχωρημένη, η απαλλαγή χορηγείται αυτόματα.
• Χωρίς Δικαιολογητικά: Δεν απαιτείται πλέον η κατάθεση ιατρικών γνωματεύσεων στη ΔΟΥ, καθώς η διασταύρωση γίνεται στο παρασκήνιο.
• Μήνυμα Ενημέρωσης: Οι δικαιούχοι λαμβάνουν ειδοποίηση στο myAADE ότι το όχημά τους έχει απαλλαγεί και δεν χρειάζεται να εκδώσουν κωδικό πληρωμής.

4. Τι συμβαίνει αν η αναπηρία δεν είναι ψηφιοποιημένη;

Αν η γνωμάτευσή σας είναι παλαιότερη ή προέρχεται από άλλη επιτροπή (π.χ. ΑΣΥΕ), η διαδικασία παραμένει ψηφιακή αλλά απαιτεί “ανέβασμα” εγγράφων:

• Υποβάλλετε το αίτημα μέσω της πλατφόρμας “Τα Αιτήματά μου” στο myAADE.
• Επιλέγετε: Θεματική Ομάδα: Αυτοκίνητα > Διαδικασία: Απαλλαγή Τελών Κυκλοφορίας λόγω αναπηρίας.

Συμβουλές: 

• Έλεγχος Ημερομηνίας: Η απαλλαγή ισχύει για όσο διάστημα είναι σε ισχύ η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ. Αν η γνωμάτευση λήξει εντός του έτους, πρέπει να ανανεωθεί εγκαίρως για να μην χρεωθούν τέλη για την επόμενη χρονιά.

• Πρόστιμα 2026: Υπενθυμίστε τους ότι από το 2026 τα πρόστιμα για εκπρόθεσμη πληρωμή τελών είναι κλιμακωτά (25% τον Ιανουάριο, 50% τον Φεβρουάριο, 100% από τον Μάρτιο). Επομένως, ο έλεγχος της απαλλαγής πρέπει να γίνεται νωρίς (κάθε Δεκέμβριο).
• Ανήλικοι Ασθενείς: Το δικαίωμα της απαλλαγής μπορεί να παραχωρηθεί στο πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα του ανήλικου ασθενούς.

Ακολουθούν οι αναλυτικές πληροφορίες για τη στήλη σας, επικαιροποιημένες για το 2026:

Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ: Η “Μπλε Κάρτα” Ελευθερίας

Το Δελτίο Στάθμευσης είναι προσωπικό έγγραφο που ισχύει σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και επιτρέπει στους κατόχους του να χρησιμοποιούν τις ειδικές θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ.

1. Ποιοι από τους αναπνευστικούς ασθενείς το δικαιούνται;

Σύμφωνα με το Π.Δ. 241/2005 και τις εγκυκλίους που ακολούθησαν, δικαιούχοι είναι οι ασθενείς που παρουσιάζουν σοβαρή δυσκολία στη βάδιση λόγω:

• Χρόνιας Πνευμονικής Ανεπάρκειας (ή νεφρικής/ηπατικής).
• Κυστικής Ίνωσης.
• Ποσοστού Αναπηρίας 67% και άνω, εφόσον η πάθηση περιλαμβάνεται στις διατάξεις του Άρθρου 16 του Ν. 1798/1988.
• Σημαντικό: Το δικαίωμα επεκτείνεται και σε γονείς ανήλικων τέκνων ΑμεΑ ή δικαστικούς συμπαραστάτες.

2. Πού προσφέρει προνόμια;

• Ειδικές Θέσεις: Στάθμευση στις θέσεις με την ειδική σήμανση (μπλε φόντο/αμαξίδιο) σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους.
• Δημοτικοί Χώροι: Δυνατότητα στάθμευσης σε θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης (πορτοκαλί ή μπλε γραμμές) χωρίς καταβολή τέλους, ανάλογα με τον κανονισμό του εκάστοτε Δήμου.
• Διόδια: Οι κάτοχοι της μπλε κάρτας απαλλάσσονται από την καταβολή διοδίων σε όλους τους αυτοκινητόδρομους της χώρας (π.χ. Αττική Οδός, Ολυμπία Οδός), υπό την προϋπόθεση ότι ο δικαιούχος επιβαίνει στο όχημα.
• Δακτύλιος: Ελεύθερη είσοδος στον πράσινο και μικρό δακτύλιο της Αθήνας καθημερινά.

3. Η Διαδικασία Έκδοσης (2026)

Πλέον, η διαδικασία έχει ενταχθεί σταδιακά στο gov.gr, προσφέροντας ψηφιακή ευκολία:

1. Ηλεκτρονική Αίτηση: Μέσω της πύλης gov.gr > Πολίτης και καθημερινότητα > Μετακινήσεις > Έκδοση δελτίου στάθμευσης ΑμεΑ.
2. Δικαιολογητικά: Απαιτείται η ψηφιακή απόφαση ΚΕΠΑ. Αν η αναπηρία σας είναι ήδη στο Ψηφιακό Μητρώο, τα στοιχεία αντλούνται αυτόματα.
3. Φωτογραφίες: Θα χρειαστείτε δύο πρόσφατες έγχρωμες φωτογραφίες τύπου ταυτότητας.
4. Φυσική Παραλαβή: Παρόλο που η αίτηση είναι ψηφιακή, η παραλαβή της κάρτας γίνεται από τις Διευθύνσεις Μεταφορών της Περιφέρειας ή τα ΚΕΠ, καθώς πρόκειται για έγγραφο με ειδική ολογραφική σήμανση ασφαλείας.

4. Κανόνες Ορθής Χρήσης

• Προσωπική Χρήση: Η κάρτα ανήκει στον ασθενή, όχι στο αυτοκίνητο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε όχημα (π.χ. ταξί, αυτοκίνητο φίλου), αρκεί ο δικαιούχος να είναι παρών.
• Τοποθέτηση: Πρέπει να τοποθετείται σε εμφανές σημείο στο εσωτερικό του παρμπρίζ, έτσι ώστε η εμπρόσθια όψη (με το σήμα του αναπηρικού αμαξιδίου) να είναι ορατή για έλεγχο.
• Πρόστιμα: Η χρήση της κάρτας από συγγενείς χωρίς την παρουσία του ασθενούς αποτελεί παράβαση του ΚΟΚ και επιφέρει αφαίρεση της κάρτας και βαρύ χρηματικό πρόστιμο.

Το καθεστώς αυτό ρυθμίζεται ετησίως με Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (ΚΥΑ) και για το 2026 η διαδικασία έχει πλήρως ψηφιοποιηθεί.

Δικαιούχοι & Ποσοστά Έκπτωσης

Η παροχή εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας και το ποσοστό αναπηρίας:

1. Δωρεάν Μετακίνηση (Πλήρης Απαλλαγή):
   • Ισχύει για τους κατοίκους της Περιφέρειας Αττικής (ΟΑΣΑ – Μετρό, Λεωφορεία, Τρόλεϊ, Τραμ) και της Θεσσαλονίκης (ΟΑΣΘ).
   • Προϋπόθεση: Πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω.
   • Εισοδηματικό Κριτήριο: Το ετήσιο ατομικό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 23.000€ (ή το οικογενειακό τις 28.000€, προσαυξανόμενο κατά 5.000€ για κάθε επιπλέον μέλος με αναπηρία).
2. Έκπτωση 50% (Μειωμένο Εισιτήριο):
   • Ισχύει για τις μετακινήσεις με τα Αστικά ΚΤΕΛ στην υπόλοιπη Ελλάδα.
   • Προϋπόθεση: Πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω, χωρίς συνήθως εισοδηματικά κριτήρια για την απλή έκπτωση (ελέγξτε τις κατά τόπους ανακοινώσεις των Περιφερειών).

Η Διαδικασία το 2026: Η Ψηφιακή Κάρτα

Ξεχάστε τις παλιές χάρτινες κάρτες. Πλέον όλα γίνονται μέσω της Ψηφιακής Κάρτας Αναπηρίας και των έξυπνων εισιτηρίων.

• Για την Αττική (Ath.ena Card):
  • Η δωρεάν μετακίνηση φορτώνεται στην προσωπική σας Ath.ena Card.
  • Ενεργοποίηση: Μπορείτε να την ανανεώσετε στα αυτόματα μηχανήματα των σταθμών, αφού πρώτα το δικαίωμά σας έχει πιστοποιηθεί ψηφιακά μέσω της ΗΔΙΚΑ και του e-ΕΦΚΑ.
• Για την υπόλοιπη Ελλάδα:
  • Η επίδειξη της Ψηφιακής Κάρτας Αναπηρίας (μέσω του κινητού σας ή της πλαστικής κάρτας) στο εκδοτήριο των ΚΤΕΛ αρκεί για την έκδοση του μειωμένου εισιτηρίου.

Τι πρέπει να προσέξετε

• Ημερομηνία Λήξης: Το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης ακολουθεί τη διάρκεια ισχύος της απόφασης ΚΕΠΑ. Αν η απόφασή σας λήξει, η κάρτα θα σταματήσει να “χτυπάει” στις πύλες του Μετρό ή στα ακυρωτικά μηχανήματα.
• Συνοδοί: Σε περιπτώσεις πολύ υψηλού ποσοστού αναπηρίας (συνήθως 80% και άνω ή ανάγκη συνοδείας που αναγράφεται στη γνωμάτευση), ορισμένες διατάξεις προβλέπουν έκπτωση ή δωρεάν μετακίνηση και για τον συνοδό.
• ΚΤΕΛ Υπεραστικά: Μην συγχέετε την αστική συγκοινωνία με τα υπεραστικά ΚΤΕΛ. Εκεί η έκπτωση 50% ισχύει πανελλαδικά για όλους τους κατόχους πιστοποίησης 67%+, ανεξαρτήτως εισοδήματος.

Σημαντικό: Για το 2026, οι δικαιούχοι πρέπει να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους στην πλατφόρμα της ΗΔΙΚΑ εντός του πρώτου τριμήνου του έτους, ώστε να μην διακοπεί η ισχύς του δωρεάν εισιτηρίου.

Δικαίωμα Ελεύθερης Διέλευσης από τα Διόδια

Η απαλλαγή αυτή βασίζεται στη νομοθεσία για τις ευπαθείς ομάδες και εφαρμόζεται σε όλους τους μεγάλους οδικούς άξονες της χώρας (π.χ. Αττική Οδός, Εγνατία Οδός, Ολυμπία Οδός, Ιόνια Οδός, Κεντρική Οδός, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου).

1. Ποιοι είναι οι Δικαιούχοι;

Δικαιούχοι της απαλλαγής είναι οι ασθενείς που διαθέτουν:

• Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ (Μπλε Κάρτα): Είναι το απαραίτητο έγγραφο για τη διέλευση χωρίς χρέωση.
• Ποσοστό Αναπηρίας 67% και άνω: Εφόσον η πάθηση (π.χ. σοβαρή πνευμονοπάθεια, κυστική ίνωση) περιλαμβάνεται στις διατάξεις περί απαλλαγής τελών κυκλοφορίας (Ν. 1798/1988).

2. Πώς εφαρμόζεται η απαλλαγή το 2026;

Η διαδικασία έχει απλοποιηθεί, αλλά απαιτεί την παρουσία του δικαιούχου:

• Χρήση Λωρίδας με Εισπράκτορα: Για να ισχύσει η απαλλαγή, ο οδηγός πρέπει να κατευθυνθεί στη λωρίδα με υπάλληλο και όχι στις αυτόματες λωρίδες (e-pass).
• Επίδειξη Εγγράφων: Ο εισπράκτορας ζητά την επίδειξη του Δελτίου Στάθμευσης ΑμεΑ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την αστυνομική ταυτότητα του δικαιούχου.
• Παρουσία Δικαιούχου: Η απαλλαγή ισχύει μόνο όταν ο ασθενής επιβαίνει στο όχημα (είτε ως οδηγός είτε ως επιβάτης). Αν το αυτοκίνητο κινείται χωρίς τον δικαιούχο, ο οδηγός υποχρεούται να πληρώσει το αντίτιμο.

3. Ηλεκτρονική Διέλευση (Ψηφιακός Πομποδέκτης ΑμεΑ)

Για τη διευκόλυνση των ασθενών, οι περισσότερες εταιρείες διαχείρισης αυτοκινητοδρόμων παρέχουν πλέον ειδικούς πομποδέκτες:

• Πώς λειτουργεί: Ο δικαιούχος καταχωρεί το όχημά του στο σύστημα της εταιρείας (π.χ. μέσω της εφαρμογής της Αττικής Οδού ή της Ολυμπίας Οδού).
• Ψηφιακή Ταυτοποίηση: Το σύστημα συνδέεται με το Ψηφιακό Μητρώο ΑμεΑ και επιτρέπει τη διέλευση από τις ηλεκτρονικές λωρίδες χωρίς στάση, αναγνωρίζοντας αυτόματα το απαλλαγμένο όχημα.

4. Τι πρέπει να προσέξετε

• Ισχύς σε Όλη την Ελλάδα: Η απαλλαγή ισχύει σε όλους τους σταθμούς διοδίων της επικράτειας, ανεξάρτητα από την εταιρεία διαχείρισης, αρκεί να επιδεικνύεται η Μπλε Κάρτα.
• Συμβατικά Οχήματα: Η απαλλαγή αφορά το όχημα που έχει δηλωθεί για απαλλαγή τελών κυκλοφορίας. Ωστόσο, με την επίδειξη του Δελτίου Στάθμευσης, η απαλλαγή συχνά παρέχεται και σε άλλο όχημα στο οποίο επιβαίνει ο ασθενής (ελέγξτε τους όρους της εκάστοτε σύμβασης παραχώρησης).
• Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου: Ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις και εκπτώσεις για τους κατόχους κάρτας ΑμεΑ, οι οποίες απαιτούν την έκδοση ειδικής κάρτας διέλευσης από τα γραφεία της γέφυρας.

Σημαντικό: Από το 2026, η ΑΑΔΕ και το Υπουργείο Μεταφορών εργάζονται για την πλήρη ενοποίηση των συστημάτων, ώστε η “Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας” στο κινητό να αρκεί για τη διέλευση από όλα τα διόδια της χώρας μέσω τεχνολογίας RFID ή ανάγνωσης πινακίδας.

Εκπτώσεις στα Ακτοπλοϊκά Εισιτήρια (Οδηγός 2026)

Οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα δικαιούνται εκπτώσεις που αφορούν τόσο τους ίδιους όσο και τους συνοδούς τους, αλλά και το όχημά τους, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

1. Ποσοστά Έκπτωσης

• Ατομικό Εισιτήριο: Παρέχεται έκπτωση 50% σε όλες τις κατηγορίες θέσεων (εκτός συνήθως από τις καμπίνες Lux) για άτομα με αναπηρία 80% και άνω.
• Για ποσοστά 67%-79%: Πολλές εταιρείες (όπως Blue Star Ferries, Minoan Lines, Anek Lines) παρέχουν επίσης έκπτωση 50%, αρκεί η αναπηρία να είναι πιστοποιημένη από τα ΚΕΠΑ.
• Συνοδός: Εφόσον στη γνωμάτευση του ΚΕΠΑ αναγράφεται η ανάγκη συνοδού, ο συνοδός δικαιούται επίσης έκπτωση 50% στο εισιτήριό του.
• Αναπηρικό Αυτοκίνητο: Παρέχεται έκπτωση 50% στο εισιτήριο του οχήματος, εφόσον αυτό φέρει τις ειδικές αναπηρικές πινακίδες ή ο δικαιούχος διαθέτει το Δελτίο Στάθμευσης ΑμεΑ και επιβαίνει στο όχημα.

2. Απαραίτητα Δικαιολογητικά

Για την έκδοση του εκπτωτικού εισιτηρίου, ο επιβάτης πρέπει να επιδείξει:

• Τη Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ).
• Την Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας (με τη σήμανση II ή III), η οποία το 2026 γίνεται δεκτή από όλα τα πρακτορεία ως επίσημο αποδεικτικό.
• Την Αστυνομική Ταυτότητα.

3. Πρακτικές Συμβουλές για το Ταξίδι (2026)

• Κράτηση Θέσης: Τα πλοία διαθέτουν περιορισμένο αριθμό ειδικά διαμορφωμένων καμπινών και θέσεων για ΑμεΑ. Συνιστάται η κράτηση να γίνεται αρκετά νωρίς, ειδικά κατά τους θερινούς μήνες.
• Προσβασιμότητα: Όλα τα σύγχρονα επιβατηγά πλοία (Ferry Boats) διαθέτουν ανελκυστήρες και ράμπες. Ωστόσο, στα ταχύπλοα (Highspeeds/Catamarans), η πρόσβαση μπορεί να είναι πιο περιορισμένη· καλό είναι να ενημερώνετε την εταιρεία κατά την έκδοση του εισιτηρίου αν υπάρχει ανάγκη για χρήση οξυγόνου ή φορητού εξοπλισμού.
• Επιβίβαση: Οι κάτοχοι Δελτίου Στάθμευσης ΑμεΑ έχουν προτεραιότητα κατά την επιβίβαση των οχημάτων στο γκαράζ του πλοίου, ώστε να σταθμεύουν πλησίον των ανελκυστήρων.

4. Κοινωνικός Τουρισμός (ΔΥΠΑ)

Μην ξεχνάτε το πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ). Οι δικαιούχοι ΑμεΑ μπορούν να λάβουν επιταγές (vouchers) που καλύπτουν σχεδόν το σύνολο του κόστους των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων (με μηδενική ή ελάχιστη συμμετοχή), ανεξάρτητα από το ποσοστό αναπηρίας τους.

Tip: Από το  2026 πολλές εταιρείες επιτρέπουν την ηλεκτρονική κράτηση εκπτωτικών εισιτηρίων ΑμεΑ μέσω των ιστοσελίδων τους, αρκεί να εισαχθεί ο αριθμός της πιστοποίησης ΚΕΠΑ ή ο κωδικός της Ψηφιακής Κάρτας Αναπηρίας για αυτόματη επαλήθευση.